Τρίτη 8 Μαρτίου 2016

Τάσος Λειβαδίτης - Γυναίκες

Edgar Degas - A Woman Seated beside a Vase of Flowers
“…Φτωχές γυναίκες,
μοδίστρες, δακτυλογράφοι, ασπρορουχούδες,
τίμιες ή σπιτωμένες, ακόμα κι άλλες
εκείνες του σκοινιού και του παλουκιού,
γυναίκες του ανέμου, της βροχής, του κουρνιαχτού,
νιώσαμε το φόβο που κρύβεται καμιά φορά
πίσω από την αγνότητα,
την κούραση πίσω από την καλοσύνη ή την αδιαφορία
πίσω απ’ την υπακοή.
Μα πιο πολύ νιώσαμε την αδυναμία που
κρύβεται πίσω απ’ την κακία.
Συχνά μας άφησαν εκείνοι που αγαπούσαμε
πολλές, πάνω στη τρέλα τους, τους ρίξανε βιτριόλι,
οι πιο πολλές βέβαια κλάψαμε, χτυπηθήκαμε,
μα φροντίσαμε σύντομα να βρούμε έναν άλλον,
γιατί τα χρόνια περνάνε…

Αν μας έβλεπε κανείς το βράδυ, όταν μένουμε μονάχες
και βγάζουμε τις φουρκέτες, τις ζαρτιέρες, και κρεμάμε
στην κρεμάστρα το πανωφόρι κι αυτήν τη βαμμένη μάσκα
που μας φόρεσαν, εδώ και αιώνες τώρα, οι άντρες
για να τους αρέσουμε –
αν μας έβλεπαν, θα τρόμαζαν μπροστά σε τούτο
το γυμνό, κουρασμένο πρόσωπο.

Αχ, γυναίκες έρημες,
κανείς δεν έμαθε ποτέ πόση αγωνία κρύβεται πίσω απ’
τη λαγνεία, ή την υστεροβουλία μας.
Και πάντα γυρεύαμε το καλύτερο….
Συχνά καταφύγαμε και στις χαρτορίχτρες,
τρέχουμε στα μέντιουμ να μάθουμε- τι να μάθουμε;
Διαβάζουμε καθημερινά το ωροσκόπιο στις εφημερίδες,
πηγαίνουμε σε διάφορους ύποπτους αστρολόγους…
λοιπόν πού πάμε; Από πού ερχόμαστε; Τι ψάχνουμε
παλεύοντας αιώνια με τα έξω και τα μέσα μας στοιχεία;

Ερχόμαστε απ’ το φόβο και το φόνο, απ’ το αίμα και
την επανάληψη. Ερχόμαστε απ’ την παλαιολιθική αρπαγή-
κι αρχίζουμε την ανθρώπινη φιλία.

Τέλος, ύστερα από πολλά, παντρευόμαστε,
κάνουμε κάμποσες εκτρώσεις, αρκετά παιδιά,
ύστερα έρχεται η κλιμακτήριος, οι μικρονευρασθένειες,
κι ύστερα τίποτα. Όλα καταλαγιάζουν μέσα μας.
Κι επιθυμίες κι αναμνήσεις- αχ περνάει
γρήγορα η ζωή, ούτε το καταλαβαίνεις.

Τα παιδιά ζούνε σ’ ένα δικό τους κόσμο, δε μας ξέρουν
παρά μονάχα σα μητέρες, δεν μπόρεσαν να μας δουν
ποτέ λίγο κι εμάς σαν ανθρώπους-
με τις μικρότητες ή τις παραφορές τους.
Έτσι ζήσαμε. Αγνοημένες και μονάχες μέσα
στο εσωτερικό μας πάθος,
αγνοημένες κι έρημες μέσα στην ιερότητα
της μητρότητάς μας…”

απόσπασμα από το «Καντάτα 1960»

Δευτέρα 7 Μαρτίου 2016

Γιῶργος Σεφέρης — Ἡ τελευταία μέρα
The Last Day - Poem by Giorgos Seferis

Contemporary Art Print - "Alone With You"
Ἦταν ἡ μέρα συννεφιασμένη. Κανεὶς δὲν ἀποφάσιζε
φυσοῦσε ἕνας ἀγέρας ἀλαφρύς: «Δὲν εἶναι γρέγος εἶναι
σιρόκος» εἶπε κάποιος.
Κάτι λιγνὰ κυπαρίσσια καρφωμένα στὴν πλαγιὰ κι ἡ
θάλασσα
γκρίζα με λίμνες φωτεινές, πιὸ πέρα.

Οἱ στρατιῶτες παρουσίαζαν ὅπλα σὰν ἄρχισε νὰ ψιχαλίζει.
«Δὲν εἶναι γρέγος εἶναι σιρόκος» ἡ μόνη ἀπόφαση ποὺ
ἀκούστηκε.

Κι ὅμως τὸ ξέραμε πὼς τὴν ἄλλη αὐγὴ δὲ θὰ μᾶς ἔμενε
τίποτε πιά, μήτε ἡ γυναίκα πίνοντας πλάι μας τὸν ὕπνο
μήτε ἡ ἀνάμνηση πὼς ἤμασταν κάποτες ἄντρες,
τίποτε πιὰ τὴν ἄλλη αὐγή.

«Αὐτὸς ὁ ἀγέρας φέρνει στὸ νοῦ τὴν ἄνοιξη» ἔλεγε ἡ
φίλη
περπατώντας στὸ πλευρό μου κοιτάζοντας μακριὰ «τὴν
ἄνοιξη
ποὺ ἔπεσε ξαφνικὰ τὸ χειμώνα κοντὰ στὴν κλειστὴ
θάλασσα.
Τόσο ἀπροσδόκητα. Πέρασαν τόσα χρόνια. Πῶς θὰ
πεθάνουμε;»

Ἕνα νεκρώσιμο ἐμβατήριο τριγύριζε μὲς στὴν ψιλὴ βροχή.
Πῶς πεθαίνει ἕνας ἄντρας; Παράξενο κανένας δὲν τὸ
συλλογίστηκε.
Κι ὅσοι τὸ σκέφτηκαν ἦταν σὰν ἀνάμνηση ἀπὸ παλιὰ
χρονικὰ
τῆς ἐποχῆς τῶν Σταυροφόρων ἢ τῆς ἐν - Σαλαμίνι - ναυ-
μαχίας.

Κι ὅμως ὁ θάνατος εἶναι κάτι ποὺ γίνεται- πῶς πεθαίνει
ἕνας ἄντρας;

Κι ὅμως κερδίζει κανεὶς τὸ θάνατό του, τὸ δικό του θά-
νατο, ποὺ δὲν ἀνήκει σὲ κανέναν ἄλλον
καὶ τοῦτο τὸ παιχνίδι εἶναι ἡ ζωή.

Χαμήλωνε τὸ φῶς πάνω ἀπὸ τὴ συννεφιασμένη μέρα, κα-
νεὶς δὲν ἀποφάσιζε.
Τὴν ἄλλη αὐγὴ δὲ θὰ μᾶς ἔμενε τίποτε- ὅλα παραδομένα-
μήτε τὰ χέρια μας-
κι οἱ γυναῖκες μας ξενοδουλεύοντας στὰ κεφαλόβρυσα καὶ
τὰ παιδιά μας
στὰ λατομεῖα.

Ἡ φίλη μου τραγουδοῦσε περπατώντας στὸ πλευρό μου
ἕνα τραγούδι σακατεμένο:
«Τὴν ἄνοιξη, τὸ καλοκαίρι, ραγιάδες...»
Θυμότανε κανεὶς γέροντες δασκάλους ποὺ μᾶς ἄφησαν
ὀρφανούς.
Ἕνα ζευγάρι πέρασε κουβεντιάζοντας:
«Βαρέθηκα τὸ δειλινό, πᾶμε στὸ σπίτι μας
πᾶμε στὸ σπίτι μας ν᾿ ἀνάψουμε τὸ φῶς».

Ἀθήνα, Φεβρουάριος ῾39

**************

The Last Day

The day was cloudy. No one could come to a decision;
a light wind was blowing. ‘Not a north-easter, the sirocco,' someone said.

A few slender cypresses nailed to the slope, and, beyond, the sea
grey with shining pools.
The soldiers presented arms as it began to drizzle.
‘Not a north-easter, the sirocco,' was the only decision heard.
And yet we knew that by the following dawn
nothing would be left to us, neither the woman drinking sleep at our side
nor the memory that we were once men,
nothing at all by the following dawn.

‘This wind reminds me of spring,' said my friend
as she walked beside me gazing into the distance, ‘the spring
that came suddenly in the winter by the closed-in sea.
So unexpected. So many years have gone. 

How are we going to die?'

A funeral march meandered through the thin rain.
How does a man die? Strange no one's thought about it.
And for those who thought about it, it was like a recollection from old chronicles
from the time of the Crusades or the battle of Salamis.
Yet death is something that happens: how does a man die?
Yet each of us earns his death, his own death, which belongs to no one else
and this game is life.

The light was fading from the clouded day, no one decided anything.
The following dawn nothing would be left to us, everything surrendered, even our hands,
and our women slaves at the springheads and our children in the quarries.
My friend, walking beside me, was singing a disjointed song:
‘In spring, in summer, slaves . . .'
One recalled old teachers who'd left us orphans.
A couple passed, talking:
‘I'm sick of the dusk, let's go home,
let's go home and turn on the light.'

Giorgos Seferis 


Κυριακή 6 Μαρτίου 2016

Ντῖνος Χριστιανόπουλος - Ἑνὸς λεπτοῦ σιγή

Moment of Silence by Kyle Stuckey
Ἐσεῖς ποὺ βρήκατε τὸν ἄνθρωπό σας
κι ἔχετε ἕνα χέρι νὰ σᾶς σφίγγει τρυφερά,
ἕναν ὦμο ν᾿ ἀκουμπᾶτε τὴν πίκρα σας,
ἕνα κορμὶ νὰ ὑπερασπίζει τὴν ἔξαψή σας,

κοκκινίσατε ἄραγε γιὰ τὴν τόση εὐτυχία σας,
ἔστω καὶ μία φορά;
Εἴπατε νὰ κρατήσετε ἑνὸς λεπτοῦ σιγή
γιὰ τοὺς ἀπεγνωσμένους;

ἀπὸ τὴ Συλλογή: «Ἀνυπεράσπιστος Καημός»

Σάββατο 5 Μαρτίου 2016

Γιάννης Ρίτσος - Αυτόπτης μάρτυρας

Stephen Poleskie "Man in Window" oil on canvas, 1962
Εγώ τους είδα —λέει— τους δυο διαρρήκτες πίσω απ’ τις γρίλιες
να παραβιάζουν την απέναντι πόρτα· —δε φώναξα διόλου·
είχε φεγγάρι· φαινόνταν καθαρά τ’ αντικλείδια τους
και τα στολίδια του γύψου στον τοίχο. Περίμενα πρώτα
να φωνάξουνε οι άλλοι από δίπλα. Κανένας δε φώναξε.
Έφυγα, απ’ το παράθυρο, κάθισα στην καρέκλα, ακούμπησα
το μέτωπό μου στο μάρμαρο του τραπεζιού, και θαρρώ
που αποκοιμήθηκα πλάι στο φτωχό μελανωμένο χέρι
του παιδιού που δεν προβιβάστηκε. Μέσα στον ύπνο μου
μ’ έπιασε πονοκέφαλος απ’ το φεγγάρι. Τα χαράματα
μου χτύπησαν την πόρτα. Ήταν οι δυο διαρρήκτες
κρατώντας δυο ωραίες ανθοδέσμες. Μπήκα στην κουζίνα
να βάλω τα λουλούδια στο νερό. Γυρίζοντας πίσω,
μ’ ένα βάζο στο κάθε μου χέρι, δεν τους βρήκα.


Ανάλυση

Το ποίημα ανήκει στη συλλογή Γραφή τυφλού, που γράφτηκε το 1972, όταν ο ποιητής βρισκόταν στην εξορία. 
Όλα τα ποιήματα αυτής της συλλογής είναι ολιγόστιχα και αποτελούν εικόνες, είδωλα, θα μπορούσαμε να πούμε, που βλέπει ο «τυφλός» μέσα από την αλληγορική του αναπηρία, παρά τη γενική καταπίεση και το σκοταδισμό του ανελεύθερου καθεστώτος.
Το ποίημα «Αυτόπτης μάρτυρας» του Γιάννη Ρίτσου φαινομενικά αναφέρεται στην αδράνεια ενός ανθρώπου που βλέπει δύο διαρρήκτες να παραβιάζουν την πόρτα του απέναντι σπιτιού. Στην πραγματικότητα, όμως, είναι μια καταγγελία για τη στάση ανοχής που κράτησαν οι Έλληνες πολίτες, όταν στις 21 Απριλίου του 1967 αξιωματικοί του στρατού κατέλαβαν πραξικοπηματικά την εξουσία.
Εγώ τους είδα —λέει— τους δυο διαρρήκτες πίσω απ’ τις γρίλιες
να παραβιάζουν την απέναντι πόρτα· —δε φώναξα διόλου·
είχε φεγγάρι· φαινόνταν καθαρά τ’ αντικλείδια τους
και τα στολίδια του γύψου στον τοίχο.


Ο αυτόπτης μάρτυρας παραδέχεται πως ενώ είδε τους δύο διαρρήκτες πίσω από τις γρίλιες του παραθύρου του να παραβιάζουν την απέναντι πόρτα, δεν φώναξε καν. Είδε το έγκλημα να συμβαίνει, αλλά παρ’ όλα αυτά παρέμεινε αμέτοχος θεατής, αισθανόμενος ίσως φόβο ή ακόμη χειρότερα, πιστεύοντας πως το κακό που συνέβαινε στο απέναντι σπίτι δεν τον αφορούσε.
Παρά το γεγονός ότι η διάρρηξη συνέβη τη νύχτα, είχε τη δυνατότητα να δει και τους διαρρήκτες και τα αντικλείδια τους, καθώς το όλο σκηνικό φωτιζόταν από το φως του φεγγαριού. Η προσοχή του, ωστόσο, μετατοπίστηκε στα γύψινα στολίδια στον τοίχο, σαν να είχαν αυτά μεγαλύτερη σημασία από την παραβίαση του ξένου σπιτιού.
....................
Περίμενα πρώτα
να φωνάξουνε οι άλλοι από δίπλα. Κανένας δε φώναξε.


Παρά το γεγονός, λοιπόν, ότι ο αυτόπτης μάρτυρας αντιλαμβάνεται το άνομο όσων βλέπει να συμβαίνουν δεν φωνάζει και δεν αντιδρά καθόλου. Περίμενε, όπως λέει, να φωνάξουν πρώτα οι άλλοι από δίπλα, αλλά τελικά δε φώναξε κανένας. Η αδράνεια, όμως, αυτή απέναντι στην ανομία είναι εξίσου εγκληματική με την πράξη των παραβατών, διότι ισοδυναμεί με συναίνεση∙ είναι σαν να γίνεται αποδεκτή η δόλια συμπεριφορά των εγκληματιών. Πρόκειται για την τυπική συμπεριφορά του φιλήσυχου πολίτη που κάνει ό,τι μπορεί για ν’ αποφύγει τα μπλεξίματα, ιδίως όταν αυτά αφορούν υποθέσεις -όπως λανθασμένα πιστεύει- άλλων.
Κι είναι αυτή ακριβώς η εγκληματική αδράνεια της πλειονότητας των πολιτών που επέτρεψε την επιβολή της δικτατορίας. 
....................
Έφυγα, απ’ το παράθυρο, κάθισα στην καρέκλα, ακούμπησα
το μέτωπό μου στο μάρμαρο του τραπεζιού, και θαρρώ
που αποκοιμήθηκα πλάι στο φτωχό μελανωμένο χέρι
του παιδιού που δεν προβιβάστηκε.


Ο αυτόπτης μάρτυρας προτίμησε να μη συνεχίσει να βλέπει το έγκλημα που γινόταν απέναντί του, αφού και γνώριζε και ένιωθε πως η δική του απραξία ήταν εξίσου εγκληματική με τη δράση των διαρρηκτών. Έκατσε, λοιπόν, στην καρέκλα και ακούμπησε το μέτωπό του πάνω στο μάρμαρο του τραπεζιού, σε μια στάση πλήρους αδράνειας, που υποδήλωνε την υποταγή και την παραίτησή του απέναντι στην ύπαρξη και τη δράση των εγκληματιών. Εκεί αποκοιμήθηκε -ή αυτή την αίσθηση είχε τουλάχιστον- πλάι στο μελανωμένο χέρι του μαθητή που δεν προβιβάστηκε στην επόμενη τάξη. Μια έξοχη υπερρεαλιστική εικόνα που αποδίδει με ιδιαίτερη ενάργεια τα συναισθήματα του ήρωα∙ η επίγνωση πως έμεινε ένας αμέτοχος και αδρανής θεατής απέναντι σ’ ένα έγκλημα τον κάνει να αισθάνεται σαν μαθητής που απέτυχε να περάσει την τάξη∙ σαν μαθητής που δεν κατόρθωσε να εκπληρώσει επαρκώς τις σχολικές του υποχρεώσεις.

Μέσα στον ύπνο μου
μ’ έπιασε πονοκέφαλος απ’ το φεγγάρι.


Ο αυτόπτης μάρτυρας γνωρίζει καλά πως όφειλε να κρατήσει μια πιο ενεργή στάση απέναντι στους διαρρήκτες∙ γνωρίζει πως έπρεπε να αντιδράσει. Γι’ αυτό και το φως του φεγγαριού, το φως της εσωτερικής του συνείδησης του προκαλεί πονοκέφαλο καθώς κοιμάται, αφού δεν μπορεί να αποφύγει τις τύψεις και το επώδυνο αίσθημα της ενοχής. Ο αυτόπτης μάρτυρας της διάρρηξης, όπως και οι πολίτες της περιόδου που επιβλήθηκε η δικτατορία, γνώριζαν πολύ καλά ποιο ...
....................
Τα χαράματα
μου χτύπησαν την πόρτα. Ήταν οι δυο διαρρήκτες
κρατώντας δυο ωραίες ανθοδέσμες.


Πολύ νωρίς το επόμενο πρωί οι δύο διαρρήκτες εμφανίζονται στο σπίτι του αυτόπτη μάρτυρα για να του προσφέρουν δύο ωραίες ανθοδέσμες, προφανώς ως ευχαριστήριο δώρο για το γεγονός ότι δεν τους κατήγγειλε στις αρχές. Η απραξία του μάρτυρα και η ανοχή που έδειξε απέναντι στο έγκλημα επιβραβεύονται μ’ ένα τυπικό και ανούσιο δώρο, όπως ακριβώς και η ανοχή που έδειξαν οι πολίτες απέναντι στο καθεστώς των δικτατόρων επιβραβεύθηκε με επουσιώδεις παροχές στο λαό∙ παροχές, φυσικά, που δεν μπορούσαν με κανένα τρόπο να αναπληρώσουν την ελευθερία που τους είχε αφαιρεθεί.
....................
Μπήκα στην κουζίνα
να βάλω τα λουλούδια στο νερό. Γυρίζοντας πίσω,
μ’ ένα βάζο στο κάθε μου χέρι, δεν τους βρήκα.


Η σκέψη του ήρωα πως πρέπει να βάλει τα λουλούδια στο νερό, που λειτουργεί ως σκηνοθετικό εύρημα, δίνει το χρόνο στους διαρρήκτες να φύγουν, χωρίς εκείνος να καταλάβει τίποτε. Έτσι, όταν γυρίζει έχοντας από ένα βάζο σε κάθε χέρι δεν βρίσκει πια εκεί τους απρόσκλητους επισκέπτες του.
Ο αυτόπτης μάρτυρας αποδέχεται τη δωροδοκία των διαρρηκτών, όπως ακριβώς και οι πολίτες δέχτηκαν τις διάφορες παροχές του καθεστώτος, χωρίς εν τέλει να προβούν σε κάποια πράξη αντίδρασης, έστω και εκ των υστέρων, όταν πια το έγκλημα είχε συντελεστεί και είχαν αντιληφθεί τι και πόσα είχαν στερηθεί. Κατά συνέπεια, η αποχώρηση των διαρρηκτών, όπως και η ...
....................
η πλήρης ανάλυση εδώ: latistor

Παρασκευή 4 Μαρτίου 2016

Νικηφόρος Βρεττάκος - Ἐπιστροφὴ στὸ βουνό

Emile Albert Gruppe (1896 - 1978)
Δὲ θὰ ξανάρθω πιὰ κοντά σου
νὰ μὴν ἀκούσεις τὸ ποτάμι
ποὺ μὲς στὸ στῆθος μου κυλᾷ.
Ἂν δεῖς τὸν ἥλιο νὰ σοῦ γνέφει
τὸν ἕσπερο νὰ σὲ ρωτᾷ,
βάλε τὰ σπάρτα τὰ μαλλιά σου
τὶς μυγδαλιὲς στὴν ἀγκαλιά σου
κι᾿ ἔβγα νυφούλα στὰ βουνὰ
Ἔβγα νυφούλα στὰ βουνά.
κι᾿ ἂν σὲ ρωτήσουνε τ᾿ ἀλάφια,
ἂν σὲ ρωτήσουν τὰ πουλιά,
πές τους: θὰ βγῶ μὲ τὸ φεγγάρι,
μὲ τρεῖς ἀγγέλους συντροφιά!
Διπλὸ γαρύφαλλο στ᾿ ἀφτί μου,
ἡ μάνα μου καὶ τ᾿ ἄλογό μου,
ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς κ᾿ ἑφτὰ παιδιά!


Πέμπτη 3 Μαρτίου 2016

Νικηφόρος Βρεττάκος - Ποιήματα γιὰ τὸ ἴδιο βουνό

A blue image of New Hampshire's famous 'Old Man of the Mountain'
Ι
Ὄχι ἀκόμη, δὲν ἦρθα νὰ σὲ ἀπο-
χαιρετήσω ἀδελφέ, ποὺ σὲ ἀνέβηκα
πρώτη φορὰ ὅταν ἤμουν φῶς
σ᾿ ἕνα μίσχο. Οἱ περσότεροι
στίχοι μου εἶναι κτίσματα
πάνω σου. Κι ἂν ὁ λόγος μου
γίνονταν Λόγος, θὰ μέναμε ὄρθιοι
τότε κ᾿ οἱ δυὸ σὰν πέτρες
παράλληλες. Ὅμως μέσα
στὸ ἀνάστατο δάσος τοῦ κόσμου
σήμερα ὁ Λόγος δύσκολα
ἀκούγεται. Ἀλλὰ τὰ παιδιὰ
τὸ ξέρω πὼς μέσ᾿ ἀπὸ τὰ
βιβλία μου αὔριο θὰ μαζεύουν
λουλούδια καὶ πὼς θὰ μιλοῦν
γιὰ τὸ θαῦμα - ζωή, κοιτώντας
τὸν κόσμο μέσ᾿ ἀπ᾿ τοὺς στίχους μου.

ΙΙ
Σὲ ἀνέβαινα, σὲ κατέβαινα, οὐρανὸ
φορτωμένος γιὰ τὶς ἀνάγκες μου.
Οἱ λέξεις μου, κάλυκες, ἔπρεπε
νὰ γιομίζουν μὲ φῶς. Οἱ στίχοι μου
γλάστρες στοῦ Θεοῦ τὸ παράθυρο.

ΙΙΙ
Ὅταν ἦρθα στὸν κόσμο κ᾿ εἶδα
τὸν ἥλιο, εἶπα: Θὰ πρέπει κάτι
ν᾿ ἀφήσω πίσω μου φεύγοντας.
Καὶ τὸ βρῆκα ἀρκετό. Ν᾿ ἀνεβῶ
στὴν κορφή σου, νὰ πετάξω
στὴ γῆς ἕνα λουλοῦδι.

IV
Εἶδα τὸν κεραυνό, τὸ φιδίσιο του
τίναγμα. Ταλαντεύονταν λάμποντας
ἀπὸ κάτω ὡς ἀπάνω τὴν κορφή σου,
μετέωρος. Κ᾿ ἡ σκέψη μου ἔπαιξε
μὲς τὸ κρανίο μου σὰν ἀστραπή:
Πηδώντας στὸ πρῶτο του, ν᾿ ἀνεβῶ
ἕνα - ἕνα, ἀπὸ κάτω ὡς ἀπάνω
τὰ λοξὰ σκαλοπάτια του.

V
Ἡ οὐράνια δαντέλα,
ἡ σχεδὸν κυματίζουσα,
τῶν γραμμῶν σου, θαρρεῖς
ὅταν δύει ὁ ἥλιος
καὶ γιομίζει ἀγγέλους.

Προχωροῦν, ἀνεβαίνουν
ἀπ᾿ τὶς δυὸ παρυφὲς
στὴ μεγάλη κορφή σου.

Συγκεντρώνονται πάνω της
σὰν μιὰ χορωδία.

Ὅσο ποὺ τέλος,
κάποιος ἀπ᾿ ὅλους
ἁπλώνει τὸ χέρι
κι ἀνάβει τὸν ἕσπερο.

VI
Ἐδῶ πάνω εἶναι ὁ θάνατος ἄγνωστος
ἔλεγα κ᾿ ἔγραφα κάποτε. Κ᾿ ἦταν
ἀλήθεια. Γινόταν συχνά.
Τὰ περάσματα ἔκλειναν.
Ὁ κρύος ἀέρας κ᾿ οἱ σκιὲς
τῆς νυχτὸς δὲν ἔβρισκαν
δίοδο.
………Συναντιόνταν
τὸ ἔξω καὶ τὸ μέσα μου φῶς
κι ἁπλωνόταν δίχως ὅρια γύρω μου.

VII
Ἤμουν δέκα χρονῶν ὅταν χάραξα
μ᾿ ἕνα σουγιᾶ σὲ μιὰ πλάκα σου
τ᾿ ὄνομά μου, μόλις βγαίνει νὰ τὸ
συλλαβίζει ὁ ἥλιος. Ἦταν τότε
ποὺ ἀκόμη εἶχα «ἐγώ» μὰ ποὺ
ἀργότερα τό ῾σβησα, καθὼς
ἡ βροχὴ ἀπ᾿ τὴν πλάκα σου
τ᾿ ὄνομά μου.
………………Τ᾿ ὄνομά μου
ἡ φωνὴ ἑνὸς ἀηδονιοῦ
ποὺ βγαίνει ἀπ᾿ τὸ δάσος
χωρὶς τ᾿ ὄνομά μου.
Μοῦ ἀρκεῖ νὰ γνωρίζω ὅτι
στάζει Θεὸ στὶς ψυχὲς
τῶν παιδιῶν ἡ λάμψη τῶν λέξεων.

VIII
Ὑποσχόμουν στὸ ἕνα ποὺ ἦταν ὅλα.
Χαμογελοῦσα στὸ ἕνα ποὺ ἦταν ὅλα.
Δὲν ἤσουν τὸ ἕνα, καλό μου βουνό.
Σὲ ἔκαμα πρόσωπο, σὲ εἶδα λαὸ
καὶ σὲ εἶδα πλανήτη. Κ᾿ ἔκαμα
ἕνα ὄμορφο ὄνειρο: Νὰ μεταβάλω
μ᾿ αὐτὸ τὸ χαμόγελο πάνω σου
σὲ κρόσια ἥλιου ὅλα τὰ σύννεφα,
σὲ φώσφορο εἰρήνης μιὰ καταιγίδα.

IX
Εἶχα ἀνάγκη νὰ ὑπάρχεις. Νὰ βρῶ
ν᾿ ἀκουμπήσω κάπου τὴ λύπη μου.
Σὲ καιροὺς ὅπου ὅλα, πρόσωπα,
αἰσθήματα, ἰδέες, ἦταν ρευστά,
χρειαζόμουν μιὰ πέτρα στερεὴ
ν᾿ ἀκουμπῶ τὸ χαρτί μου.
Μὴν ἀποσύρεις τὴν πέτρα σου,
Κύριε, καὶ μείνουν τὰ χέρια μου
στὸ κενό. Ἔχω ἀκόμη νὰ γράψω.

X
Παλεύοντας διάσχισα ἀνέμους
πολλούς, ποὺ βρίσκαν τὸ στῆθος μου
ἀνοιχτὸ καὶ μὲ πάγωναν. Ὑδρορροὲς
κεραυνῶν τὸ μέτωπό μου, φαγώθηκε,
ἔτσι ποὺ τώρα νὰ στεκόμαστε
ὁ ἕνας μας ἀντίκρυ στὸν ἄλλο,
σὰν δυὸ ἀδελφὰ γκρίζα
πετρώματα.
……………..Ἡ γαλήνη σου
ὅμως καὶ ἡ γαλήνη μου πάντοτε.
Καθισμένος στὰ πόδια σου,
γιομάτος πληγές, μακαρίζω
τὴν ὕπαρξη.
…………….Ἡ μοῖρα
μοῦ ἐπέτρεψε ἀπ᾿ ὅλον τὸν μέγα
πλοῦτο ποὺ ὑμνῶ, νὰ ἔχω
κ᾿ ἐγὼ στὸ σύμπαν μιὰ πέτρα.

XI
Πολὺ τὸ προσπάθησαν οἱ ἄσχημοι
τοῦτοι καιροί, ἀλλὰ τέλος
δὲν μοῦ ρήμαξαν τὴν ψυχὴ
γιὰ νὰ μείνει ἐδῶ, νὰ στέκεται
δίπλα σου, νὰ σὲ ντύνει,
σὲ ὧρες χαρμόσυνων ἡμερῶν,
ἀγγελμάτων.
………………Θά ῾ναι τὸ γιορ-
τινό σου πουκάμισο.

XII
Θέλω νὰ ὑφάνω, ν᾿ ἀποδώσω μὲ λέξεις
τὸ ρυθμὸ τοῦ νεροῦ, ποὺ χτυπάει
στὰ χαλίκια κάτω ἀπ᾿ τὶς φτέρες σου.
Ν᾿ ἀκούγεται ὅμοια κ᾿ ἡ ψυχή μου
κυλώντας, λέξη τὴ λέξη, μέσα
στοὺς στίχους μου, νὰ ρέει
συνεχῶς, καθαρά, τρυφερά,
(ἀπὸ δῶ οὐρανὸς κι ἀπὸ κεῖ οὐρανός)
μουσικὴ δωματίου μέσα στὸ χρόνο.

XIII
Μὲ τὶς λέξεις σου μίλησα τῶν τσοπάνηδων
ποὺ τὶς φύλαξα στὸ αἷμα μου. Ἦταν
γυμνὲς καὶ τοὺς φόρεσε ἔνδυμα
νὰ ταιριάζουν στὴν ὁμιλία μου
μὲ τὸν κόσμο - μὲ τὰ ζῶντα καὶ μή,
ποὺ ὅλα μαζὶ σχηματίζουνε ἕναν
ποταμὸ ὀμορφιᾶς, ποὺ ἐδῶ ἀκριβῶς,
στοὺς δυό μας ἀνάμεσα καὶ γύρω ἀπὸ μᾶς,
στὸ χῶρο τῆς γῆς, τέμνει τὴν ἄβυσσο.

XIV
Τὸ ξέρω ὅτι ἤσουν καὶ πρὶν
γεννηθῶ. Τὸ ὕψος σου
πάντως βγῆκε ἀπὸ μέσα μου.