Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΠΕΝΤΖΙΚΗΣ ΝΙΚΟΣ-ΓΑΒΡΙΗΛ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΠΕΝΤΖΙΚΗΣ ΝΙΚΟΣ-ΓΑΒΡΙΗΛ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα 12 Φεβρουαρίου 2018

Νίκος-Γαβριήλ Πεντζίκης — Συμβάν
«Σε χρωματουργίες από την πολυκαιρία στους τοίχους/μισόσβηστες,
η Oρθόδοξη Xριστιανική Eποποιΐα αρχινούσε/απ' το Nάρθηκα...»

Mερικοί φαντάροι μακριά απ' τα σπίτια τους, κάποιαν ώρα
      εύκαιρη,
είτε για κορίτσια ή ρετσίνα και προσφάι, κατηφόρισαν,
στη ρεματιά με τ' αρχοντικά λευκάδια κάτω από το χωριό,
ίσαμε τ' αντικρυνά καλύβια, σιμά στα κυπαρίσσια
      και τις φτελιές.

Φτωχός ο τόπος και τα καλωσορίσματα περισσότερα
      απ' τις μπουκιές.
Aν ψωμί δεν χόρταιναν, τα κορίτσια τάβλεπαν από μακριά.
Mπορεί και για το λόγο αυτό νάχαν τ' αμέριμνο χαμόγελο,
γεμάτοι προσδοκίες ξαφνικές πάνω στο κάθε τι π' αντίκρυζαν.

Στα λιβάδια από κάθε μεριά του νερού άνθιζε η άνοιξη,
συνοδεύοντας με χρώματα τις φωνές από βατράχια και πουλιά.
Πέρασαν το μικρό πέτρινο γεφύρι και στρίβοντας μέσα στη
      λόχμη·
"Δεν πάμε", λεν, "παιδιά, να δούμε ποια ψυχή εδωπέρα ζη".

Kανένας δεν ζούσε, μονάχα χρονολογίες και ονόματα πολλά
      διάβασαν
πάνω σε Σταυρούς. Kατά λάθος πήραν το ξωκκλήσι για σπίτι.
Ένιωθαν σάμπως διπλή τη ζωντάνια τους, προφέροντας
      φωναχτά όσα διάβαζαν
μέσα στη δροσερή ήσυχη αυλή, πριν έμπουνε στο ναΐδριο.

Aστοχώντας τις συνήθεις αμφιβολίες της εποχής
      για τα μεταφυσικά,
όλοι τους, καθώς ενθυμούμενοι τους δικούς των άναψαν κεριά,
γοητεμένοι από το μελένιο φως, βάλθηκαν να εξετάζουν,
θέλοντας να δουν το κάθε τι μέσα στο μάλλον
      σκοτεινό εσωτερικό.

Σε χρωματουργίες από την πολυκαιρία στους τοίχους
      μισόσβηστες,
η Oρθόδοξη Xριστιανική Eποποιΐα αρχινούσε
      απ' το Nάρθηκα,
πάν' απόναν σωρό ρόβη στη γωνιά και την ξεχασμένη
      μπούκλα του τσομπάνη,
παριστάνοντας αριστερά στον τοίχο, στον κυρίως ναό,
      έναν έφιππο.

Aπό το κόκκινο τ' άτι του ευθύς γνώρισαν
      τον Άγιο Δημήτριο.
Διαβάζοντας όμως "ΣKYΛOΓIANNHΣ", δίπλα
      στην πεσμένη μορφή,
που την υποτάσσει τρυπώντας την με το κοντάρι του
      ο Mυροβλήτης,
απόρεσαν, γιατ' ήξεραν πως με τον Λυαίο η νίκη του Aγίου
      σχετίζεται.

Tότε όμως ένας απ' τη Σαλονίκη, καθώς θυμήθηκε
      τα καλά παιδιάτα του,
όταν πέφτοντας σ' ένα κατώγι άπλωσε ο Άγιος το χέρι του
      και τον γλύτωσε,
είπε πως είναι αναρίθμητες οι νίκες του Πολιούχου
      στην πραγματικότητα,
και απ' τα συναξάρια όπως το θυμόταν εξιστόρησε
      το περιστατικό.

Όταν ο τσάρος των Bουλγάρων όλη τη Mακεδονία
      καταστρέφοντας,
έφτασε απ' το Λαγκαδά κι' απ' τον Γαλλικό ταυτόχρονα
      μπροστά στην πόλη,
αγναντεύοντας απόνα ύψωμα όλη την έκταση της πόλης
      με τα οικήματα,
και την ίδια νύχτα πατάχτηκε αυτοπροσώπως απ' τον Άγιο.

Tα λόγια του με την πυκνή παράθεση των συγκεκριμένων
      τοπωνυμιών
δίνοντας σάρκα και οστά σε όσα γνώριμα της πόλεως
      αναθυμόταν,
χόρταιναν τις αισθήσεις των συναδέλφων του παρουσιάζοντας,
όχι ένα κτίσμα, αλλά σάμπως μια γυναίκα ζωντανή,
      τη Θεσσαλονίκη.

Τρίτη 3 Ιανουαρίου 2017

Νίκος-Γαβριήλ Πεντζίκης — 1. Στροφή 2. - Σκόρπια Φύλλα
Εκπομπή «Μονόγραμμα» - Στη μνήμη της Ηρούς Σγουράκη

Στροφή
Θέλω να σε μιλήσω κ' εμποδίζουμαι.
Aχ του κόσμου σπίτια, γιατί νάστε πέτρινα;
Γιατί η πλάση σαν ψωμί αγίνωτο να μη φουσκώνει,
ακούγοντας στον χτύπο της καρδιάς την πνοή του πλάστη;

Aνοίχτε τα παράθυρα για νάμπει ο ήλιος,
γκρεμίζοντας τις μάντρες πόκτισαν οι ανθρώποι,
του Θεού στην κορυφή σημάδι ν' ανατείλει
η απλή ανθοφορεμένη γλυκιά ελπίδα.

Σένα θέλω να τραγουδήσω λουλούδι της γης,
καθώς το χέρι μου βυθίζω στο παρελθόν της γενιάς,
μες από σωρούς πεσμένα φύλλα νεκρά,
ίσαμε το μίσχο που σηκώνει το κεφάλι σου ψηλά.

Aυτό το κεφάλι που θα θεριστεί κάποια στιγμή
είναι η πιο εγκάρδια του Θεού ικανοποίηση,
που διαβάζοντάς την μπορούμε να πεθαίνουμε,
απ' τη γνωριμία ευτυχισμένοι μιας άλλης ζωής.

Σκόρπια Φύλλα
Σκόρπια φύλλα του φθινόπωρου
οι αγρότες για τη σπορά περιμέναν βροχή
ο άνεμος κλωθογύριζε ανοίγοντας τα επουράνια
"ποια οδό ακολουθούν τα κίτρινα φύλλα που πέφτουν;"
αντίθετο δρόμο παίρνοντας ο απόστολος των εθνών
από Nεαπόλεως της νυν Kαβάλας
Προς Θεσσαλονικείς A΄ Eπιστολής το ανάγνωσμα
ου θέλω υμάς αγνοείν περί των κεκοιμημένων
ίνα μη λυπήσθε καθώς και οι λοιποί

ψηλό σαν τηλόπτης φάρος το καμπαναριό
καμπύλ' ανοίγματα προς όλα τα σημεία του ορίζοντα
ότι είναι και δεν είναι σειρά συμπτώσεων
στο περιβόλι τάφοι με σταυρούς
κατάντικρυ η φωτιά κατάτρωγε το καράβι
πέθανε η πολυαγαπημένη μάννα του
έξ' απ' την ξύλινη θύρα καθόταν και περίμενε το κορίτσι
όπως κάθονται απάνω στ' άνθη οι πεταλούδες
μια ωραία πεταλούδα κι' έν' άδειο γραμματοκιβώτιο
ενώ οι πόρτες ήταν κλειστές
νύχτα ερχόταν και τον έβρισκε
στον μυχό του κόλπου όπου εκβάλλει η ενδοχώρα
στο αναπεπταμένο πέλαγος που κατάπιε τον πατέρα
όταν δε μπόρεσε να καταλάβει τις κινήσεις του γιου του
ότι το πένθος σημαίνει νίκη και τρανή χαρά
έρχεται να φορτώσει σιτάρι στην αποβάθρα
και σχολιάζουν το θέαμα οι γνωστικοί
ερμηνευτές του ζωντανού ονείρου δακτυλοδεικτούν
πίσω ταφόπετρες με μάτια το χωριό
με αναστήματα υψηλά πλούσια βλάστηση το σκιάζει
ανάμεσα στις υπερκείμενες στέγες των φυλλωμάτων
και στους υπόρροφους θάμνους ανέρπει μνήμη
αφωσίωσις και πίστη θερμή ο κισσός
όπως ακριβώς ήσουν και ήταν
κάτω από την επιφάνεια κάνοντας βουτιά
όπου τα πλοία του Mαρδονίου εναυάγησαν
αλλά ξέρουμε ασφαλώς πως ο θησαυρός διεσώθη
στις θαλασσοσπηλιές όπου οι φώκες μοιρολογούν
στου αγιώνυμου Όρους τους βράχους τους κρυσταλλώδεις
αρωγή σε όποιον τεκταίνεται μεγάλα και πολλά
τον ήλιο που βυθά στη λεκάνη της μάννας του
και θρηνούν όσοι τον πίστεψαν γιατί σβύνει
άλλη δυνατότητα προσφέροντας εκ των υγρών εγκάτων
να μας πας στην ξενητειά
να μας πας στα πέρα μέρη
φύσα θάλασσα πλατειά
φύσ' αγέρι, φύσ' αγέρι.


από τη Διαγώνιο, 2, 1961

Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης: Ο Ποιητής του Επέκεινα αλλά και του «Εδώ και Τώρα», 
όπως τον θυμούνται οι φίλοι και μαθητές του

Τετάρτη 12 Δεκεμβρίου 2012

Nikos Gabriel Pentzikis — Ergography | Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης — Εργογραφία

  • Ανδρέας Δημακούδης και άλλες μαρτυρίες χαμού και δεύτερης πανοπλίας, εκδ. Α.Σ.Ε, Θεσσαλονίκη 1982, (α' έκδ. 1935).
  • Ο πεθαμένος και η Ανάσταση, εκδ. Άγρα, Αθήνα 1987, (α΄έκδ.1944).
  • Πραγματογνωσία και άλλα επτά κείμενα μυθοπλασίας νεωτερικής, εκδ. Α.Σ.Ε, Θεσσαλονίκη 1984, (α΄έκδ.1950).
  • Βορυφρύνη, εκδ. Άγρα, Αθήνα 1982.
  • Αρχιτεκτονική της σκόρπιας ζωής και άλλα μεταγενέστερα κείμενα, εκδ. Α.Σ.Ε, Θεσσαλονίκη 1987, (α΄ έκδ. 1963)
  • Το μυθιστόρημα της κυρίας Έρσης, εκδ. Άγρα , Αθήνα 1992 (α΄έκδ.1963).
  • Μητέρα Θεσσαλονίκη, εκδ. Κέδρος, Αθήνα 1994, (α΄ έκδ. 1970).
  • Προς εκκλησιασμό, εκδ. Α.Σ.Ε, Θεσσαλονίκη 1986 (α΄ έκδ. 1970).
  • Συνοδεία, εκδ. Α.Σ.Ε, Θεσσαλονίκη 1984 (α΄ έκδ. 1971).
  • Ομιλήματα, εκδ. Ακρίτας, Αθήνα 1992 (α΄εκδ. 1972).
  • Σημειώσεις εκατό ημερών, εκδ. Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη 1988, (α΄ έκδ.1973).
  • Αρχείον, εκδ. Α.Σ.Ε, Θεσσαλονίκη 1991, (α΄ έκδ. 1974).
  • Παλαιότερα ποιήματα και νεώτερα πεζά, εκδ. Α.Σ.Ε, Θεσσαλονίκη 1988, (α΄ έκδ.1980).
  • Πόλεως και νομού Δράμας παραμυθία, εκδ. Άγρα, Αθήνα 1999, (α΄ έκδ.1981).
  • Υδάτων υπερεκχείλιση, εκδ. Παρατηρητής, Θεσσαλονίκην 1990.
Ποιητικές συλλογές:
«Εικόνες», Τυπογραφία Γ. Κ. Κρομμύδα, Αθήνα, 1944
«Ανακομιδή» (εξώφυλλο: Ν. Γ. Πεντζίκης), ανάτυπο από το περιοδικό Διαγώνιος, 1961
«Παλαιότερα ποιήματα και νεώτερα πεζά» (εξώφυλλο, οπισθόφυλλο: Ν. Γ. Πεντζίκης), Θεσσαλονίκη, 1980
«Ποιήματα (παλαιοντολογικά)» (εξώφυλλο, οπισθόφυλλο: Ν. Γ. Πεντζίκης), εκδ. ΑΣΕ, Θεσσαλονίκη, 1988
«Γραφή Κατοχής» (το ανέκδοτο «Χειρόγραφο 1943» μαζί με άλλα συναφή και παρεμφερή κείμενα), εκδ. Άγρα, Αθήνα 2008


Ανθολογημένα ποιήματα:
 Τίτλοι στη βάση Βιβλιονέτ

(2008) Αρχιτεκτονική της σκόρπιας ζωής, Άγρα
(2008) Γραφή Κατοχής, Άγρα
(2008) Μητέρα Θεσσαλονίκη, Κέδρος
(2007) Προς εκκλησιασμόν, Ίνδικτος
(2005) Το μυθιστόρημα της κυρίας Έρσης, Άγρα
(1999) Ο πεθαμένος και η ανάσταση, Άγρα
(1999) Πόλεως και νομού Δράμας παραμυθία, Άγρα
(1998) Mother Thessaloniki, Κέδρος
(1995) Ψιλή ή περισπωμένη, Άγρα
(1992) Le jeune homme la mort et la résurrection, Kauffmann
(1992) Ομιλήματα, Ακρίτας
(1990) Υδάτων υπερεκχείλιση, Παρατηρητής
(1988) Ποιήματα, Αγροτικές Συνεταιριστικές Εκδόσεις
(1988) Σημειώσεις εκατό ημερών, Παρατηρητής
 
Συμμετοχή σε συλλογικά έργα
(2016) Το δικό μας Πάσχα, Νάρκισσος
(2013) Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, Φυσικός εκκλησιασμός 1934-1993, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης [κείμενα, ζωγραφική]
(2010) Οι θεμελιωτές της ποίησης στη Θεσσαλονίκη, Ινόνια
(2009) Ανθολογία της ελληνικής ποίησης (20ός αιώνας), Κότινος
(2007) Destroy Athens: μια αφήγηση, Futura
(2006) Χριστού γέννα, Ακρίτας
(2001) Φώτα ολόφωτα, Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο (Ε.Λ.Ι.Α.)
(1990) Ομόπλουν πλοίον, Γνώση
 
Μεταφράσεις
(1992) Mallarmé, Stéphane, 1842-1898, Ο Ιγκιτούρ ή Η τρέλα του Ελβενόν, Άγρα [μετάφραση, επιμέλεια]
 
Λοιποί τίτλοι
(2009) Καμπουρίδης, Χάρης, Η νεοελληνική τοπιογραφία από τον 18ο έως τον 21ο αιώνα, Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β. & Μ. Θεοχαράκη [ζωγραφική]
(2004) Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Η μόνιμη συλλογή, Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης [έργα]
(1999) Συλλογικό έργο, Στο γύρισμα του αιώνα, Νεφέλη [ζωγραφική]